Strona startowa

Powrót żółwia błotnego na Ponidzie nie jest dziełem przypadku. To efekt prowadzonych od kilku lat działań związanych z odtwarzaniem naturalnych siedlisk w dolinie Nidy oraz czynnej ochrony tego niezwykle rzadkiego gatunku.

Kolejny ważny etap programu odbył się w Umianowicach, na terenie Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. Do środowiska naturalnego wypuszczono tam 30 młodych żółwi błotnych - jedynego rodzimego gatunku żółwia występującego w Polsce.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik, dyrektor Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych Tomasz Hałatkiewicz oraz przedstawiciele Młodzieżowego Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego. 

Akcja jest kontynuacją programu rozpoczętego w 2025 roku. Wówczas w Umianowicach na wolność trafiło pierwszych 40 młodych żółwi. Teraz dołączyło do nich kolejnych 30 osobników.

- Umianowice stają się wyjątkowym miejscem na mapie ochrony żółwia błotnego. Rok temu, z grupą młodzieży, wypuściliśmy na wolność 40 młodych okazów, a dziś dołączają do nich kolejne. Krok po kroku odtwarzamy ten gatunek na Ponidziu - podkreśliła marszałek Renata Janik.

Jak zaznaczyła, udział młodzieży w przedsięwzięciu ma również wymiar edukacyjny. Chodzi o pokazanie, że ochrona środowiska nie ogranicza się do zdobywania wiedzy o przyrodzie, ale oznacza także konkretne działania i odpowiedzialność za otoczenie.

Po tegorocznej akcji liczba młodych żółwi błotnych wypuszczonych w Umianowicach wzrosła do 70.

Nadajniki pokażą, gdzie wędrują żółwie

Samo wypuszczenie zwierząt nie kończy pracy przyrodników. Część żółwi została wyposażona w specjalne nadajniki telemetryczne. Pozwalają one obserwować, gdzie przemieszczają się zwierzęta i jak radzą sobie po powrocie do naturalnego środowiska.

Prowadzone są również ekopatrole. Podczas wcześniejszych obserwacji żółwie odnajdywano nie tylko w wodzie i bezpośrednim sąsiedztwie zbiorników, ale także na okolicznych łąkach.

Informacje zbierane przez przyrodników mają pomóc w ocenie skuteczności całego programu i odpowiedzieć na jedno z najważniejszych pytań: czy żółwie ponownie zadomowią się na Ponidziu.

Żółw błotny kiedyś żył na Ponidziu. Później zniknął

Żółw błotny jest jedynym gatunkiem żółwia naturalnie występującym w Polsce. Objęty jest ścisłą ochroną gatunkową, a w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt zaliczany jest do gatunków silnie zagrożonych.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu zwierzęta te występowały również na Ponidziu. Z czasem miejscowa populacja zanikła. Jedną z przyczyn były zmiany zachodzące w środowisku, w tym przekształcanie naturalnych siedlisk oraz prowadzone w przeszłości prace melioracyjne.

Dla żółwi oznaczało to utratę miejsc niezbędnych do życia i rozmnażania.

Sytuacja zaczęła się zmieniać wraz z renaturyzacją śródlądowej delty Nidy. W ramach projektu LIFE odtworzono między innymi rozlewiska i starorzecza. Dzięki temu powstały siedliska odpowiadające wymaganiom żółwia błotnego.

Z Poleskiego Parku Narodowego nad Nidę

Młode żółwie wypuszczane w Umianowicach pochodzą z Poleskiego Parku Narodowego, który od wielu lat zajmuje się czynną ochroną tego gatunku.

Zwierzęta trafiają następnie do Ośrodka Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach. Tam dorastają i przygotowują się do samodzielnego życia. Dopiero później przychodzi moment wypuszczenia ich do środowiska naturalnego.

Umianowice są pod tym względem szczególnym miejscem. Połączenie rozlewisk, terenów podmokłych, starorzeczy i łąk tworzy warunki, w których żółwie mogą znaleźć zarówno odpowiednie miejsca do żerowania, jak i schronienia.

Mogą żyć nawet 120 lat

Żółwie błotne są bardzo dobrze przystosowane do życia na pograniczu wody i lądu. Najbardziej odpowiadają im płytkie i spokojne zbiorniki, starorzecza, rozlewiska oraz inne tereny podmokłe.

Choć żółw kojarzy się przede wszystkim z powolnym poruszaniem, w rzeczywistości przedstawiciele tego gatunku potrafią być bardzo sprawni – szczególnie w wodzie. Bez większych problemów przemieszczają się również po lądzie.

Pomaga im charakterystyczne ubarwienie, dzięki któremu dobrze wtapiają się w otoczenie i mogą pozostać niezauważone wśród roślinności.

To także zwierzęta wyjątkowo długowieczne. Żółwie błotne mogą dożywać nawet około 120 lat, a najstarsze osobniki osiągają około 30-40 centymetrów długości.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Swiętokrzyskiego